Αντιδράσεις έχει προκαλέσει πρόσφατη τοποθέτηση της Υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, με την οποία κάλεσε τους υποψήφιους φοιτητές να επιλέγουν σχολές βάσει γεωγραφικής εγγύτητας, επικαλούμενη το αυξημένο κόστος σπουδών και τις οικονομικές δυσκολίες των οικογενειών. Η τοποθέτηση αυτή ερμηνεύεται από πολλούς ως έμμεσος αποθαρρυντικός παράγοντας για την επιλογή περιφερειακών πανεπιστημίων, με επίκεντρο της συζήτησης το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Το Ίδρυμα, που διατηρεί τμήματα σε έξι νησιά του Αιγαίου και χαρακτηρίζεται για τον πρωτοποριακό του χαρακτήρα, αντιμετωπίζει διαχρονικά αυξημένες λειτουργικές ανάγκες λόγω της γεωγραφικής διασποράς του. Οι φοιτητές του συχνά επωμίζονται επιπλέον έξοδα μετακίνησης και διαβίωσης, σε σύγκριση με σχολές που βρίσκονται σε μεγάλα αστικά κέντρα.
Πολλοί ερμηνεύουν τις δηλώσεις της Υπουργού ως έμμεση υπονόμευση της βιωσιμότητας των περιφερειακών ιδρυμάτων, καθώς οι υποψήφιοι μπορεί να αποθαρρύνονται από την επιλογή πανεπιστημίων που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας στάσης ενδέχεται να είναι η ενίσχυση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων και η συρρίκνωση του φοιτητικού δυναμικού σε ιδρύματα όπως το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Παράλληλα, εκφράζεται έντονη δυσαρέσκεια για τη διαχρονική έλλειψη επαρκούς στήριξης προς τα περιφερειακά πανεπιστήμια. Ενδεικτικά αναφέρεται η καθυστέρηση στην υλοποίηση φοιτητικών εστιών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, παρότι η ανάγκη είναι επιτακτική, αλλά και η απουσία αντισταθμιστικών πολιτικών για ιδρύματα που λειτουργούν σε μη αστικά περιβάλλοντα.
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, με 17 τμήματα και εξακτινωμένη παρουσία σε νησιωτικές περιοχές υψηλής γεωστρατηγικής σημασίας, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα. Η ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας, η στελέχωση του διδακτικού και διοικητικού προσωπικού και η μείωση του κόστους διαβίωσης στα νησιά θεωρούνται κομβικά βήματα για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς του.
Η συζήτηση που άνοιξε γύρω από τις σπουδές “κοντά στο σπίτι” θέτει τελικά το κρίσιμο ερώτημα: Ποιος νέος θα επιλέξει αύριο τη Μυτιλήνη ή τη Χίο για να σπουδάσει, εάν η Πολιτεία δεν του προσφέρει επαρκείς εγγυήσεις και υποστήριξη για τη φοίτησή του;
Το μέλλον των περιφερειακών πανεπιστημίων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους λογιστικού κόστους. Απαιτείται πολιτική βούληση και συγκεκριμένα μέτρα που θα διασφαλίσουν ότι η ανώτατη εκπαίδευση παραμένει δημόσια, προσβάσιμη και ισότιμη για όλους τους νέους, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής.
